کیفری

ویژگی ملی و فراملی جرایم سازمان یافته

26 شهریور 1397
ویژگی ملی و فراملی جرایم سازمان یافته

ویژگی ملی و فراملی جرایم سازمان یافته :
 جرایم سازمان یافته به دو دسته ی ملی و فراملی تقسیم می شوند. جرایم سازمان یافته یا باندی در سطح داخلی جنبه ی عام داشته و به هر گروه و باندی برای ارتکاب جرایم علیه اموال ، اشخاص و یا امنیت تشکیل یافته باشد اطلاق می گردد .منظور از جرایم سازمان یافته در سطح داخلی  به عنوان منبع پول کثیف ، جرایمی است که علیه اموال یا به قصد تحصیل مستقیم  یا غیر مستقیم منافع مالی ارتکاب  می یابند مانند کلاهبرداری یا اختلاس شبکه ای.
در مقابل جرایم سازمان یافته ی فراملی وجود دارند؛ طبق کنوانسیون پالرمو به جرایمی اطلاق می شود که توسط یک گروهِ تشکیل یافته ، متشکل از سه نفر یا بیشتر برای یک دوره ی زمانی مشخص، استمرار داشته باشد و با قصد انجام یک یا چند جرم شدید یا اعمال مجرمانه مندرج در کنوانسیون پالرمو ، به منظور تحصیل  مستقیم یا غیر مستقیم  منفعت مالی  یا سایر منافع مادی، به صورت هماهنگ عمل میکنند.
لازم به ذکر است که خصیصه ی برجسته ی جرایم سازمان یافته ی فراملی ، جنبه مالی-اقتصادی آنهاست که متعاقبا به طور مفصل مورد بحث قرار خواهد گرفت.


بحث دوم : مراحل ، روش ها و گونه های پولشوئی:

فرآیند تطهیر پول طی سه مرحله انجام می پذیرد که ذیلاً بررسی خواهد شد، بعد از طی این مراحل است که  می توان گفت تطهیر پول به وقوع پیوسته است.
از دیگر سو ، روش هایی که مجرمین برای تطهیر پول  به کار می برند با یکدیگر  متفاوت است؛ لذا مبحث مراحل و روش ها در دو گفتار  متفاوت  مورد بررسی  قرار خواهد گرفت.


  گفتار اول : مراحل پولشوئی
پولشوئی در طی  یک فرآیند در طول زمان انجام  می گیرد ، لذا مراحل آن می توانند  متوالی و یا همزمان  صورت پذیرند.
سه مرحله عبارتند از :

الف ) استقرار یا جای گذاری

جرایم مقدم بر پولشوئی غالبا جرایمی هستند که پول نقد هنگفتی را از فعالیت های نامشروع عاید  مرتکبان  می کند، لذا این پول ها وارد سیستم مالی و اقتصاد می گردد و یا به  خارج از کشور  در تعدادی  حساب انتقال می یابند ، تا در دسترس نباشند  و امکان کشف از بین برود و سپس در فرصت های بعدی  آن را به اموال دیگری مانند  چک های مسافرتی ، حوالجات و غیره  تبدیل کنند.
همچنین ممکن است این وجوه به اشیاء گران قیمت مانند آثار هنری ، هواپیما ، فلزات و سنگ های گرانبها  و غیره؛ تبدیل  شده و مجدداً فروخته شود.

این مرحله اساسی است و در عین حال ضعیف ترین حلقه از  زنجیره ی تطهیر پول است؛ زیرا امکان  مسدود نمودن کانال های انتقال دارایی  وجود دارد ، که البته برای گریز از مسدود و بلوکه کردن، مجرمین وقفه ی زمانی طولانی را بین جمع آوری مبالغ برای تطهیر و داخل کردن  آنها  در جریان بانکی، می اندازند.

ب ) استتار یا لایه چینی
در این مرحله کوشش می شود با ایجاد پوشش های پیچیده با معاملات مالی ، منبع واقعی تملک ِاموال مخفی گردد.
هدف از استتار یا لایه چینی آن است که  پول های غیر قانونی  به دست آمده  با معاملات مالی پیچیده و قرار دادن در نظام مالی و جریان اقتصادی ، از منشاء اصلی خود جدا شده و تا حد امکان آن ها را از کشف  شدن و تحت پیگرد قرار گرفتن ، دور سازد.
این مرحله عموما از طریق بخش های اقتصادی  ومالی  وخصوصاً از طریق بانک ها به ویژه مناطقی که مقررات بانکی سهل و آسانی دارند ؛ صورت می پذیرد. به طور کلی این مرحله با انجام عملیاتی مانند حواله وجه ، خرید مستغلات ، دلالی ، معاملات سهام و انتقال منابع به خارج از کشور صورت می گیرد.

ج) ادغام یا یکپارچه سازی
در این مرحله پول وارد سیستم اقتصادی و مالی مشروع می گردد و مشابه تمام اموال دیگر است و تشخیص آن از اموال مشروع غیر ممکن می گردد.این درآمدهای مجرمانه بصورت عادی وارد بازارهای مختلفی  از قبیل معاملات ، صادرات و واردات و جریان نقل وانتقال بانکی  و الکترونیکی و دیگر مراکز مالی می گردد.
مرحله ی ادغام یا یکپارچه سازی ، آخرین مرحله ی زنجیره ی تطهیر پول است و این مرحله است که در واقع یک مبنای مشروع و قانونی به اموال نامشروع بخشیده و امکان به کارگیری  آنها را به صورت جائز  فراهم می آورد.
بعد از اتمام این مراحل ، کشف آن بسیار مشکل می گردد والبته گاها ممتنع!

 گفتار دوم : روش های پولشوئی
روش هایی که مرتکبین برای تطهیر پول ها و درآمد های کثیف پیش رو می گیرند، متنوع است.در واقع روش ها  به تناسب نوع جرم اصلی سودآور، شخصیت مجرم ، نوع و ارزش مال به دست آمده ، امکانات مجرم ، محدوده جغرافیایی مورد استفاده  جهت تطهیر پول ودسته ای دیگر از عوامل؛ متفاوت از یکدیگر انجام می گیرد.
ولیکن آنچه که مبرهن است این است که امروزه استفاده از بانک ها و موسسات مالی و اعتباری در سراسر دنیا ، از رایج ترین  و بهترین شیوه های تطهیر پول است. با بیان این مسئله ، روش های تطهیر پول به دو دسته ی عمده تقسیم می گردد:
1- روش  های مرتبط با سیستم بانکی
2-روش های خارج از محدوده ی فعالیت های بانکی

1-روش های مرتبط با سیستم بانکی
"تمایل مجرمین برای استفاده از سیستم بانکی  برای تطهیر پول های خود آنچنان  است که گاهی  مقامات کشف  جرم جهت  شناسایی این گونه پول ها و دستگیری مجرمان ،اقدام به تشکیل  بانک های قلابی در جزایر  کشورهای کوچک می کنند برخی از پژوهشگران علل اصلی  استفاده از بانک ها جهت تطهیر پول را سه مورد دانسته اند :

"الف) بانک ها بطور طبیعی ، عادی وهمگانی خدماتی برای همه فراهم می آورد که این مسئله برای یک فریبکار بین المللی  بسیار مهم و مفید است ؛ مانند انتقال پول ، تدارک خطوط اعتباری ، گشایش اعتبار اسنادی و صدور ضمانت نامه

 ب) بانک های بزرگ موسسات مشهور و محترمی هستند ؛ یک فریبکار نیاز به  ارتباط نزدیک با بانک دارد تا مقداری از شهرت نیک بانک را بر روی عملیات خود منعکس کند
ج)دنیای بانکداری و مالی بین المللی محیطی است که میتوان از آن برای گول زدن و تاثیرگذاری روی قربانیان  بالقوه استفاده نمود؛ برای ضربه زدن به آن ها به آسانی نقشه کشید و اجرا کرد.

 

مشاوره حقوقی دادفر